Ferðasagan
Síðasta færsla var víst ferðasaga líka en það er svona hjá uppteknum mönnum.
Ég kom sem sé til Reykjavíkur í dag eftir stórkostlega hestaferð inn á hálendið. Ferðin hófst laugardaginn 10. júlí að Minna-Núpi í Gnúpverjahreppi. Ferðamenn voru alls þrjátíu og einum betur en aðeins eina kvöldstund voru allir viðstaddir ferðina. Hestarnir voru 65.
 
Dagur 1
Ég var ekki með þennan dag þar sem ég var boðin í brúðkaup góðvina okkar Sverris og Helgu. Þessa dagleið hef ég reyndar riðið mjög oft og því missti ég svo sem ekki af neinu.
 
Dagur 2
Morguninn eftir vaknaði ég snemma og keyrði austur fyrir fjall, nánar tiltekið í gangnamannakofan Hólaskóg sem liggur litlu sunnan við Sultartangalón á Gnúpverjaafrétti. Þaðan var lagt af stað um hádegi og stóð raunar aðeins á mér þegar ég mætti. Þennan dag var riðin stutt en þó svolítið erfið dagleið inn með Sultartangalóni og síðan Þjórsá inn í Gljúfurleit en þar er næsti gangnamannakofi á afrétti Gnúpverja. Þennan dag klárar maður mestan hluta hækkunarinnar á afréttinum og því er dagleiðin hestunum svolítið erfið þó ekki sé um marga kílómetra að ræða. Þarna var slegið upp mikilli veislu, grillað, drukkið og sungið. Einnig var kvaddur Ari Jóhannesson læknir, Jóhanna kona hans og synir þeirra tveir sem höfðu verið með okkur fram til þessa.
 
Dagur 3
Þriðja daginn var síðan riðin skemmtileg leið inn með Þjórsá og fram hjá mörgum af fallegustu fossum henanr, þ.m.t. Gljúfurleitarfossi og Dynki. Dynkur finnst mér vera einn fallegasti foss landsins og ekki skemmir að sjá hann í glaðasólskini á hestbaki. Annars var þessi áfangi hundleiðinlegur að því leyti að göturnar með ánni eru ansi þröngar og óskemmtilegar, mikið um gilskorninga og læki sem ekki eru auðveldir yfirferðar fyrir óvant hestafólk. Það var ekki af skornum skammti í þessari ferð. Eftir þessar ?tuðrur?, eins og pabbi kýs að kalla reiðvegi sem eru óskemmtilegir yfirferðar, tók við skemmtilegur áfangi frá Dalsá inn að kofanum í Bjarnalækjarbotnum sem var næsti áfangastaður okkar. Þar stendur sígíldur kamarlaga gangnamannakofi á skemmtilegum stað og rétt við kofann sprettur lækurinn út undan hlíðinni.
 
Þetta kvöld tóku örlögin svolítið í taumana því okkur bræðrunum fannst helst til þröngt við matborðið í kofanum og afréðum því að snæða ljúffengt gúllasið hennar mömmu úti við. Mágkonu minni leist ekkert á þetta fyrirkomulag og bað okkur að setjast með sér inn. Þrjóskir eins og við erum sátum við hins vegar sem fastast og fór vel um okkur. Þegar við erum að ljúka við matinn sjáum við út undan okkur að hrossin voru farin að renna út úr gerðinu og náðum að hlaupa til þannig að aðeins sluppu um 20 hross en hin hefðu fylgt í humátt á eftir ef við hefðum ekki komist á milli. Fyrir óvana skal það tekið fram að það er háttur hrossa að leita til byggða ef þau sleppa svona á afréttum og held ég að ferð okkar hefði endað öðruvísi ef allt stóðið hefði hlaupið fram að afréttargirðingu, sléttar tvær dagleiðir. En hrossin sem sluppu út voru ekki á því að skilja við stóðið og því náðist að slá hring utan um þau og koma þeim aftur inn í girðinguna sem reyndar var hrunin á um 5-6 metra kafla. Kvöldið fór því í að girða utan um hrossin innan girðingarinnar til að þau slyppu ekki aftur.
 
Dagur 4
Sváfum fram eftir en þegar fyrstu menn komu á fætur uppgötvaðist að hrossin höfðu sloppið út úr rafmagninu en sem betur fer inn í skárri hlutann af gömlu girðingunni og voru því enn til staðar.
Dagleiðin lá áfram inn með Þjórsá um svokallað Eyvafen og meðfram Norðlingaöldu en þetta svæði er einmitt það sem mestur styr hefur staðið um vegna Norðlingaölduveitu svokallaðrar. Verð ég nú að segja, eftir að hafa farið þarna um, að svæðið er til fárra hluta nytsamlegt annars en að verða botninn í fallegu uppistöðulóni. Ekki gat ég séð allar þær gæsir sem 101-náttúruverndarsinnarnir telja að verði kaffærðar við lónið slæma. Hins vegar var töluvert um þær innar í hinum raunverulegu Þjórsárverum á þeim svæðum sem ekki fara í kaf skv. þeim kortum sem við höfðum og sýna lón með yfirborð í 575 m.y.s.
 
Þennan dag komst ég norðar á afrétt Gnúpverja en ég hafði komið áður. Innst hafði ég komið er ég fór á fjallið árið 2000 þegar ég var á öðru ári í læknadeild en þá fór ég inn að Dalsá.
 
Náttstað var náð í Tjarnaverskofunum sem standa syðst í Tjarnarveri örfáum tugum metra frá ánni. Kofarnir í Tjarnarveri er ekki hinir notalegastu sem ég hef sofið í og höfðu margir ekki brjóst í sér til að sofa í þeim og tjölduðu en aðrir drukku í sig kjark með koníaki eða þeim mun ljúfari veigum. Ekki skemmdi heldur að í matinn var ljúffengt holugrillað lambalæri með öllu tilheyrandi enda nauðsynlegt að fólk fengi vel að borða fyrir erfiðustu dagleiðina. Auk þess er fjallasýnin ein sú fegursta sem ég hef augum litið með Vatnajökul og Hágöngurnar í austri. Arnarfell, Hjartafell og Hofsjökul í norðri og svo mátti sjá toppinn á Kerlingarfjöllum í vestri.
 
Dagur 5
Nú var ferðinni heitið á aðaláfangastaðinn, að Arnarfelli hinu mikla sem stendur við suðausturhluta Hofsjökuls, sunnan við Þjórsárjökul. Ferðin lá yfir stærstu kvíslar Þjórsár vestan megin, fyrst Blautukvísl þar sem við lentum í töluverðum sandbleytum, síðan Miklukvísl en handan hennar var síðan riðið yfir Illaver sem varla er fært nema fuglinum fljúgandi.
Pabbi sýndi okkur hvers vegna hann hafði viðurnefnið Drullu-Drési í gömlu hestagrúppunni og Guðmundur Björnsson hefur greinilega fengið í arf fenjaleitarhæfileika föður síns sem oft var uppnefndur Fenja-Björn. Þarna er eins og áður segir mjög illfært ríðandi mönnum enda fór það svo að oft þurftum við að ganga yfir verstu ófærurnar og teyma hestana til að létta þeim yfirferðina. Eftir förina yfir Illaver voru síðan riðnir svokallaðir Arnarfellsmúlar og þegar þeir voru að baki blöstu við miklir sandar og handan þeirra áfangastaðurinn, grænar hlíðar Arnarfells hins mikla og eini farartálminn Arnarfellskvíslin.
Við stoppuðum dágóða stund þarna innfrá en þar sem við höfðum farið seint af stað var klukkan farinn að ganga átta um kvöldið þegar við lögðum af stað innan að. Þá var valin önnur leið. Við fórum reyndar fram úr um Arnarfellsmúlana en þegar við komum að Múlakvíslunum og Illaveri fórum við norðan við verið og yfir í Nauthaga sem sagan segir að strokunaut hafi fundist í fyrir einum þremur eða fjórum öldum. Þar er rennisléttur flekkur með kafgrasi sem tún væri og þar var áð vel og lengi. Því næst var Miklakvísl riðin og svo lá leiðin um gamlan slóða meðfram Nautöldu og norðan og svo vestan og sunnan við verin niður í Tjarnarver aftur þar sem við vorum lent um eittleytið eftir miðnætti.
Þá beið okkar dýrindishangikjöt með jafningi, kartöflum og ORA grænum baunum. Frábær dagur að baki og við fórum örþreytt og ánægð í pokann en létum hrörlegt ásigkomulag kofana okkur í léttara rúmi liggja en fyrra kvöldið.
 
Dagur 6
Menn komust seint og illa á fætur enda þreyttir eftir daginn. Hestunum þurfti líka að hlífa eftir erfiða dagleið daginn áður og því var afráðið að sem flestir hvíldu fyrsta áfangann þennan dag. Ég stýrði því bílnum fyrst um sinn og keyrði inn í Setur sem er glæsilegur skáli Ferðaklúbbs 4x4 við suðaustanverðan Hofsjökul. Þar sáum við vatnssalerni í fyrsta skipti í nokkra daga. Stoppuðum þar svolítinn tíma, leyfðum hestunum að hreinsa sinuna úr blettunum þarna í kring og snæddum nesti. Síðan var riðið áfram norður fyrir Kerlingarfjöll í frábæru veðri. Síðan var stefnan tekin suður með þeim vestanverðum og riðið í Ásgarð þar sem miðstöð skíðaskólans var á árum áður. Þar komumst við í sturtu og heitan pott, fengum ljúffengan grillaðan kjúkling og sváfum í frábærum skálum með alvöru rúmum.
 
Þarna komu aftur til fararinnar Ari Jóhannesson og fjölskylda auk þess sem Edda Guðrún bættist loks í hópinn. Einnig kvaddi okkur Evelyn frænka mín frá Bandaríkjunum sem hafði riðið með okkur frá upphafi og notið fararinnar til fulls. Þarna var líklega notalegasti náttstaðurinn okkar í ferðinni og því vorum við ekki að flýta okkur af stað auk þess sem dagleiðin á sjöunda degi var ekki löng.
 
Dagur 7
Lagt var upp eftir hádegi og riðið áfram í suður og síðan suðvestur frá Kerlingarfjöllum fram Hrunamannaafrétt meðfram bílbrautinni. Síðan skildum við við bílana og ríðum meðfram Grjótá fram afréttinn með Bláfell í vestri sem Hvítá skildi frá okkur. Komum um kvöldmatarleytið í snyrtilegan kofa Hrunamanna að Svínárnesi eftir skemmtilega leið um frábærar hestagötur. Þar var slegið upp veislu, mikið sungið og trallað og menn skemmtu sér hið besta.
 
Dagur 8
Þennan dag var langstysta dagleiðin riðin, aðeins tæpir tuttugu kílómetrar og fátt markvert gerðist. Komum í náttstað í Helgaskála sem er ágætur skáli framarlega á Hrunamannaafrétti. Hérna var aftur slegið upp veislu enda síðasta kvöld ferðarinnar og eins gott að enda þetta með stæl. Grillað var holulæri a la Jens Kjartansson sem var gríðarlega ljúffengt. Menn fóru þreyttir í pokana þegar nóttin var langt á veg komin eftir mikinn söng og frábæran ferðasögulestur Ara Jóhannessonar.
 
Dagur 9
Þetta var einn fallegasti dagur ferðarinnar. Sólin skein og golan blés að sunnan beint í andlitið á okkur. Flestir riðu á stuttermabolum en mestu kuldaskræfurnar létu sér nægja flíspeysur. Ferðinni var heitið meðfram gljúfrum Stóru-Laxár sem skilur að Gnúpverja- og Hrunamannahrepp.
 
Maður á bágt með að trúa því að þessi vatnslitla og greiðfæra á hafi grafið svo hrikaleg og stórfengleg gljúfur með grasi vöxnum sillum og árbökkum. Stór hluti leiðarinnar er því sem næst á gljúfurbarminum og klettamyndirnar kitla ímyndunaraflið svo í björtu að ég er ekki viss um að hollt sé að ferðast þar í rökkri. Þarna riðum við einmitt fram hjá þeim stað sem mamma brotnaði svo illa fyrir einum þremur árum en sem betur fer tókst engum að slasa sig þar núna. Við riðum ána síðan framan við Hrunakrók og svo var riðið fram Laxárdalshagana og fram í hrepp. Ferðinni lauk síðan á sama stað og hún hófst, að Minna-Núpi í Gnúpverjahreppi, tíu mínútum á eftir áætlun, klukkan tíu mínútur gengin í tíu sunnudagskvöldið 18. júlí.
 
Lokið var níu daga hálfgerðri pílagrímsför minni inn að Arnarfelli hinu mikla. Ég hafði sem strákur í sveit í Steinsholti heyrt um þetta fell en hef aldrei fyrr komið þangað sjálfur. Um þennan stað tala hagvanir fjallmenn Gnúpverja um með glampa í augunum og nú loks skil ég hvað þeir meina.
Við lok ferðar höfðu ferðalangar aðeins eina spurningu fyrir föður minn fararstjórann: "Hvenær getum við farið aftur?".